−Μήπως είναι:
- a. Σκανδιναβία
- b. Κούβα
- c. Κίνα
- d. Καναδάς και ΗΠΑ
- e. Ινδία και Πακιστάν
+Και η απάντηση είναι...
Γύρω στο 2500 π.Χ., δύο πόλεις, η Χαράπα (Harappa) και το Μοχέντζο-Ντάρο (Mohenjo-daro), έγιναν οι πρωτεύουσες ενός από τους τέσσερις μεγαλύτερους αρχέγονους πολιτισμούς του κόσμου, του πολιτισμού της Κοιλάδας του Ινδού. Σήμερα και οι δύο αρχαίες πόλεις βρίσκονται στο Πακιστάν, αν και η Ινδία μπορεί κι αυτή να διεκδικήσει αρκετούς άλλους αρχαιολογικούς χώρους από εκείνη τη χαμένη εποχή. Οι πόλεις είχαν μεγάλα σπίτια ίδιου μεγέθους, χωρίς κυβερνητικά ανάκτορα ή μέγαρα. Τον πολεοδομικό τους σχεδιασμό τον αντέγραψαν μέχρι και στη Συρία, σε έναν άλλον μεγάλο αρχέγονο πολιτισμό, τη Μεσοποταμία, το σημερινό Ιράκ. Μιλάμε για πάνω από 4.000 χιλιόμετρα με τα πόδια και με άλογα, μέσα από ερήμους και ψηλά βουνά. Η επιρροή τους έφτασε τόσο μακριά κυρίως μέσα από το εμπόριο τροφίμων και ενός ακόμη προϊόντος: των χάντρινων κοσμημάτων τους και των πατενταρισμένων, αδύνατον να αντιγραφούν μεταλλουργικών τεχνικών που χρειάζονταν για να φτιαχτούν. Ειδικά οι κόκκινες χάντρες ήταν η μεγάλη μόδα. Τις πουλούσαν στους πιο εύπορους σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο και έχτισαν μια αυτοκρατορία.
Σήμερα, αυτή η κληρονομιά της ισότητας δεν μας άφησε εντυπωσιακά ερείπια σαν τις μεγάλες πυραμίδες της Αιγύπτου ή τους μεγαλόπρεπους ναούς άλλων τόπων. Δεν μας άφησε καν όπλα ή μεγάλες πολεμικές ιστορίες για να τους θυμόμαστε. Μας άφησε μια κληρονομιά από απλά πράγματα, όπως συστήματα καθαρού νερού και αποχέτευσης καλύτερα από τα περισσότερα σημερινά. Και φυσικά, την απαραίτητη στιγμή για το Instagram, όπου μπορείτε να δηλώσετε ότι επισκεφθήκατε την πρώτη επιτυχημένη κοινωνία ισότητας στον κόσμο.
+Μια γρήγορη ξενάγηση στο μουσείο, με ψήγματα σοφίας μέσα
Καθώς καθόμαστε στις τάξεις μας, ψωνίζουμε και θαυμάζουμε όλα τα υπέροχα σύγχρονα θαύματά μας, καμιά φορά είναι αναζωογονητικό να συνειδητοποιούμε ότι η ανθρώπινη ζωή υπήρχε και πριν γεννηθούμε, και ότι οι άνθρωποι που μας χάρισαν τον κόσμο στον οποίο γεννηθήκαμε έχουν κάτι να μας προσφέρουν, όσο αρχαίοι κι αν είναι. Γι’ αυτό, σε αυτό το τεύχος δεν επισκεπτόμαστε κάποιο σύγχρονο κτίριο ή αρχιτεκτονικό θαύμα που στέκει ως μουσείο, αλλά μια αρχαία πόλη, σήμερα ερειπωμένη, που μας χάρισε τα ιδανικά της ισότητας που πολλοί εκτιμούν σήμερα. Πρόκειται για τα ερείπια των δίδυμων πρωτευουσών, της Χαράπα και του Μοχέντζο-Ντάρο, που βρίσκονται και οι δύο μέσα στα σημερινά σύνορα του Πακιστάν, στις επαρχίες Παντζάμπ (Punjab) και Σιντ (Sindh) αντίστοιχα. Και οι δύο πόλεις ήρθαν στο φως τη δεκαετία του 1920, κάτι που πάντα γεννά το εξής ερώτημα: με όλη την προφορική και γραπτή ιστορία από την αυγή της ανθρωπότητας, πώς γίνεται να αργούμε τόσο να βρούμε αυτά τα ερείπια και γιατί χρειάζεται πάντα μια αποικιοκρατική δύναμη για να τα ανακαλύψει; Ίσως ακόμη και σήμερα όλα τα έθνη θα έπρεπε να είναι συγκρατημένα περήφανα για τον εαυτό τους. Κάποιο σχόλιο;
+ Ο μελωδός της κοιλάδας
Η παραπάνω φράση αφορούσε την επιστροφή του στη μουσική και στον κινηματογράφο, μετά από μια διακοπή που επέβαλε ο ίδιος στον εαυτό του γύρω στο 2015 για να αφοσιωθεί στην πατρότητα. Η φράση αυτή είναι απολύτως αληθινή. Κι εσείς που δεν παίρνετε ποτέ διακοπές, που δεν μπορείτε να ξεκολλήσετε από το γραφείο ή που είστε γεννημένοι για τις πωλήσεις, έχετε σκεφτεί ποτέ ότι ίσως αυτός να είναι ο λόγος;
Ο Ατίφ (Atif Aslam), ο Πακιστανός σταρ της ποπ, κατάγεται από το Βαζιραμπάντ (Wazirabad), στην καρδιά της επαρχίας Παντζάμπ του Πακιστάν. Η περιοχή αυτή είναι πλούσια σε ιστορία και φιλοξενεί τη Λαχόρη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας. Όχι μακριά από εδώ θα βρείτε την αρχαία πόλη Χαράπα, αλλά και το Μουλτάν (Multan), γνωστό και ως «Πόλη των Αγίων». Αυτή η πόλη, από τις αρχαιότερες κατοικημένες του κόσμου, καμαρώνει για μια εντυπωσιακή ιστορία πάνω από 5.000 χρόνων.
Ο Ατίφ είχε μεγάλη λαχτάρα να μάθει να παίζει κρίκετ· για όσους δεν το ξέρουν, ας το πούμε βρετανικό μπέιζμπολ ή, ακόμα πιο σωστά, ας πούμε το μπέιζμπολ αμερικανικό κρίκετ, αφού το κρίκετ υπάρχει πολύ περισσότερο καιρό. Σήμερα το λατρεύουν σχεδόν σε κάθε χώρα της Βρετανικής Κοινοπολιτείας, εκτός ίσως από τον Καναδά. Στις αρχές των 30 του, οι φίλοι του τον έπεισαν να δοκιμάσει να τραγουδήσει, και ξεκίνησε διασκευάζοντας τραγούδια του Νουσράτ Φατέχ Αλί Χαν (Nusrat Fateh Ali Khan), ενός τραγουδιστή τόσο μεγάλου που ίσως να είναι ο Τζον Λένον του Πακιστάν. Ύστερα κυκλοφόρησε τον πρώτο του δίσκο το 2004, ο οποίος έναν χρόνο αργότερα, το 2005, του χάρισε το 4ο βραβείο Lux Style στην κατηγορία «Καλύτερο άλμπουμ». Όπως πολλοί τραγουδιστές, έγινε και αστέρας του Μπόλιγουντ. Φυσικά, η μουσική και ο κινηματογράφος έχουν τις γενιές τους και τα τελευταία χρόνια έχει βγει από τα φώτα της δημοσιότητας, όμως η καριέρα του του έχει χαρίσει μια περιουσία οκταψήφιου αριθμού και ένα τεράστιο κοινό. Το βίντεό του στο YouTube στη λίστα αναπαραγωγής μας πλησιάζει το ένα δισεκατομμύριο προβολές. Καθόλου άσχημα.
+ Η ανθρώπινη θυσία
Όπως κι αν επιλέξει κανείς να αποκαλεί τους πολέμους που κλιμακώθηκαν μετά την 11η Σεπτεμβρίου, υπάρχει ένα νεαρό κορίτσι που ζει στη μνήμη των περισσότερων ως θύμα του καθεστώτος που η Δύση προσπαθούσε να πολεμήσει/μεταρρυθμίσει, ή όπως αλλιώς θέλει να το δει κανείς. Αυτή η ενότητα δεν αφορά τον πόλεμο, αφορά τη Μαλάλα Γιουσαφζάι, τη νεότερη νομπελίστρια όλων των εποχών. Για όσους δεν θυμούνται, η Μαλάλα πυροβολήθηκε στο κεφάλι από έναν αρχηγό των Ταλιμπάν, μόνο και μόνο επειδή προσπάθησε να πείσει την τοπική φυλή να αφήσει τα κορίτσια να πηγαίνουν σχολείο. Γεννήθηκε κοντά στον ποταμό Ινδό, λίγο έξω από την Κοιλάδα του Ινδού, αξίζει όμως να αναφερθεί εδώ ως μια ηρωίδα χωρίς φόβο.
Θα παραθέσω την ιστορία της λέξη προς λέξη από την ίδια τη Μαλάλα, γιατί της αξίζει να την πει με τα δικά της λόγια, απευθείας από τον ιστότοπό της malala.org:
+ Το κρίκετ βγάζει ηγέτες
Αυτή η ενότητα θα είναι δύσκολη στον χειρισμό της, γιατί η παραπάνω φράση του πρώην πρωθυπουργού του Πακιστάν βρίσκει απήχηση στη συντριπτική πλειονότητα του κόσμου· ωστόσο, ο Ιμράν βρίσκεται σήμερα στη φυλακή. Ο Ιμράν Χαν, γεννημένος στη Λαχόρη, έγινε πρωθυπουργός του Πακιστάν το 2018, έχασε όμως τη θέση του τον Απρίλιο του 2022 μετά από πρόταση δυσπιστίας στη Βουλή, καταδικάστηκε για διαφθορά το 2023 και, την ώρα που γράφεται αυτό το άρθρο, βρίσκεται στη φυλακή και συνεχίζει από το κελί του την προεκλογική του εκστρατεία για να γίνει πρωθυπουργός του Πακιστάν στις εκλογές του 2024. Για πολλούς όμως είναι εθνικός ήρωας, αφού οδήγησε το Πακιστάν στη μοναδική του νίκη στο Παγκόσμιο Κύπελλο Κρίκετ το 1992. Για άλλους είναι ο Σατανάς μετενσαρκωμένος, κάτι που τον κάνει να διχάζει και να γοητεύει ταυτόχρονα. Είναι επίσης μια ένδειξη ότι τα ομαδικά αθλήματα βγάζουν ηγέτες, ακόμη κι εκείνους που καταδικάζονται ποινικά. Ας αφήσουμε τη συζήτηση εδώ και ας την πάρουν στα χέρια τους τα πακιστανικά μέσα ενημέρωσης και οι πολίτες, καθώς αποφασίζουν για τις εκλογές του Φεβρουαρίου και για την τύχη του διάσημου κατάδικού τους.
+Η φύση στα καλύτερά της, σε ένα βίντεο στο YouTube
Πάρτε μια στιγμή και φανταστείτε τα ιλιγγιώδη ύψη της πιο εντυπωσιακής οροσειράς του κόσμου, των Ιμαλαΐων. Εκεί βρίσκεται η ψηλότερη κορυφή του πλανήτη, και το Πακιστάν έχει την τιμή να φιλοξενεί τη δεύτερη ψηλότερη, το Κ2. Για τους ορειβάτες, το Κ2 θεωρείται η κορυφή των κορυφών, γιατί είναι πολύ πιο θανατηφόρο από το Έβερεστ, με περισσότερους ορειβάτες να βρίσκουν εκεί το τέλος τους απ’ ό,τι οπουδήποτε αλλού. Οπότε, προς τιμήν των ατρόμητων, γιατί να μη δείτε το παραπάνω βίντεο με έναν άνθρωπο που σκέφτηκε ότι θα είχε πλάκα να κατέβει με σκι από την κορυφή αυτού του βουνού ως τη βάση του; Σπόιλερ: Επέζησε, αλλιώς δεν θα σας το δείχναμε.
+Το ξέρατε;
Το Χόλιγουντ λατρεύει να μας διηγείται μυστήρια με αρχαίους κρυπτικούς γρίφους που ρίχνουν λίγο φως σε κάποιο μυστηριώδες παρελθόν. Προσέξατε ότι καμία υπερπαραγωγή, εκτός από μία αξιοσημείωτη εξαίρεση, δεν έχει διαδραματιστεί ποτέ σε αυτή την περιοχή; Γιατί όχι; Στο κάτω κάτω, τα αρχαία της κείμενα παραμένουν γρίφος ακόμη και για τους πιο καταρτισμένους κρυπτολόγους μέχρι σήμερα, ενώ ένας πολιτισμός χωρίς ίχνη πολέμου ή όπλων απλώς έπαψε απότομα να ακμάζει γύρω στο 1900-1300 π.Χ. Δεν είναι ένα πολύ δελεαστικό σενάριο για χολιγουντιανό έπος, δεν συμφωνείτε; Φανταστείτε να βουτάτε σε αυτόν τον μαγευτικό πολιτισμό χωρίς να δώσετε ούτε δεκάρα για εισιτήριο μουσείου! Το πολύβουο παζάρι Αναρκαλί (Anarkali) στη Λαχόρη είναι το εισιτήριό σας γι’ αυτό ακριβώς: εδώ μπορείτε να εξερευνήσετε και να αγοράσετε αντίγραφα ιστορικών κειμηλίων που ανασκάφηκαν στην αρχαία πόλη Χαράπα. Και ενώ χάνεστε σε αυτή την αγορά που ξεχειλίζει από ιστορία, μην ξεχάσετε να δοκιμάσετε το ακαταμάχητο τοπικό φαγητό του δρόμου. Θεωρήστε το πύλη του χρόνου προς το παρελθόν της περιοχής και αναπόσπαστο κομμάτι της περιπέτειάς σας!
+Τι μου προτείνει το Trip Advisor
Από τη Λαχόρη θα οδηγήσουμε 5 ώρες βόρεια ως την πρωτεύουσα του Πακιστάν, το Ισλαμαμπάντ, για να επισκεφθούμε την πόλη που είναι γνωστή ως η πύλη των Ιμαλαΐων, της ψηλότερης οροσειράς του κόσμου. Γι’ αυτό, μέσα στα Ιμαλάια θα ζητήσουμε τη συμβουλή του Trip Advisor.
Σας έχουμε διαλέξει δύο δελεαστικές επιλογές. Αν σας τραβάει η άνεση ενός οχήματος, τότε θα απολαύσετε στο έπακρο ένα ταξίδι 12 ημερών κατά μήκος του παλιού Δρόμου του Μεταξιού. Εναλλακτικά, οι πιο τολμηροί από εσάς ίσως θελήσουν μια πρόκληση: μια εντυπωσιακή πεζοπορική εξόρμηση 63 χιλιομέτρων, διάρκειας 3 εβδομάδων, ως την κατασκήνωση βάσης του Κ2 (το ασφαλές κομμάτι του βουνού). Η μαγευτική ομορφιά του Κ2 μπορεί να απαιτεί κρύο κλίμα και αρκετό ποδαρόδρομο, σας εγγυόμαστε όμως ότι είναι μια απαράμιλλη περιπέτεια με σακίδιο και σκηνή που δεν θα ξεχάσετε. Απλώς δεν μπορούμε να σκεφτούμε πιο συναρπαστική εμπειρία πεζοπορίας ή υπαίθρου από αυτές. Και η πεζοπορία και το ταξίδι με SUV σού κόβουν κυριολεκτικά την ανάσα.
+Το τέλειο εστιατόριο στο σπίτι
Ξέρατε ότι υπάρχουν δύο πιάτα που τρώτε σήμερα σε εστιατόρια σε όλο τον κόσμο και που κατά πάσα πιθανότητα προέρχονται από τους πρώτους κατοίκους του πρώτου μεγάλου πολιτισμού που άνθισε στην Κοιλάδα του Ινδού πριν από περίπου 4.000 χρόνια; Τα πιάτα αυτά είναι το κιρ (kheer, ρυζόγαλο) και το μπιργιάνι της Σιντ (Sindhi biryani), ένα αρωματικό πιλάφι με κρέας και μπαχαρικά. Το παρακάτω βίντεο σας δείχνει πώς να φτιάξετε κιρ, αφού τα υλικά του βρίσκονται πιο εύκολα παντού.
+Πηγές και σύνοψη της περιήγησης
The Guardian(Ιμράν Χαν), The Wall Street Journal(Ιμράν Χαν), Αποφθέγματα στο GoodReads(Ιμράν Χαν), Malala.org(Μαλάλα Γιουσαφζάι), Brainy Quote(Μαλάλα Γιουσαφζάι), Images(Ατίφ Ασλάμ), IMDB(Ατίφ Ασλάμ), Trip Advisor, Khan Academy(Πολιτισμός της Κοιλάδας του Ινδού)
Όλες οι εικόνες έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη μέσω του Fotor και αποδίδουν το θέμα τους μεταφορικά, όχι πραγματολογικά.
